Mag uw dieselauto nog binnen in Antwerpen of Brussel na de verstrengingen van 2025?

De naderende verstrenging van de lage-emissiezones (LEZ) in Antwerpen en Brussel vanaf 1 januari 2025 veroorzaakt onrust bij duizenden pendelaars en inwoners van de randstad. De centrale vraag “mag mijn auto nog binnen?” is slechts het topje van de ijsberg. Veel eigenaars van een dieselwagen, met name Euro 5-modellen, vrezen dat hun voertuig van de ene op de andere dag nutteloos wordt. De standaardadviezen, zoals “controleer uw euronorm” of “koop een dagpas”, bieden een vals gevoel van veiligheid en maskeren een veel complexere realiteit.

Deze veranderingen markeren namelijk een financieel kantelpunt. De ogenschijnlijk eenvoudige oplossingen blijken bij nader inzien vaak dure lapmiddelen met verborgen kosten en onvoorziene risico’s. De impact reikt veel verder dan een mogelijke boete; het raakt de restwaarde van uw wagen, uw onderhoudskosten en uw algemene mobiliteitsstrategie. Dit is niet louter een kwestie van toegangsregels, maar een dwingende reden voor een strategische heroverweging van uw vervoerskeuzes.

Maar wat als de ware oplossing niet ligt in het krampachtig vasthouden aan een verouderde wagen, maar in het slim doorrekenen van de alternatieven? Dit artikel gaat verder dan de basisregels. We duiken in de concrete cijfers, de juridische valkuilen en de economische realiteit achter de LEZ-verstrengingen. We analyseren de ‘oplossingen’, leggen de risico’s bloot en bieden een kader om een weloverwogen, financieel verstandige beslissing te nemen voor uw mobiliteit in en rond de stad.

Om u te helpen een helder overzicht te krijgen, hebben we de belangrijkste vragen en antwoorden gestructureerd. Dit overzicht gidst u door de essentiële stappen: van het identificeren van uw voertuigstatus tot het evalueren van de financiële gevolgen en toekomstbestendige alternatieven.

Hoe vindt u de exacte euronorm op uw inschrijvingsbewijs als het bouwjaar onduidelijk is?

De eerste en meest cruciale stap om te weten of uw wagen na 2025 nog een stad als Antwerpen of Brussel binnen mag, is het bepalen van de correcte euronorm. Hoewel dit eenvoudig lijkt, zorgt de administratie soms voor verwarring. De euronorm staat normaal gezien vermeld op het inschrijvingsbewijs (kentekenbewijs) van uw voertuig. Op het Belgische inschrijvingsbewijs vindt u deze informatie in veld V.9, onder de rubriek ‘milieuklasse’. Als hier bijvoorbeeld “EURO 5” staat, is er geen twijfel mogelijk.

Het probleem ontstaat wanneer dit veld leeg is of ‘N.V.T.’ vermeldt, iets wat vaak voorkomt bij oudere voertuigen. In dat geval is de datum van eerste inschrijving de bepalende factor. Aan de hand van tabellen, opgesteld door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), kan op basis van die datum een euronorm worden afgeleid. Bij twijfel is het raadzaam om ook het gelijkvormigheidsattest (Certificate of Conformity of COC) te raadplegen, waar vaak meer gedetailleerde emissiegegevens op staan. De meest directe methode blijft echter de online tool van de respectievelijke LEZ-zones, waar u met uw nummerplaat onmiddellijk uitsluitsel krijgt.

Het is essentieel om deze verificatie correct uit te voeren. Een foute inschatting kan leiden tot onterechte boetes of een verkeerde beslissing over het al dan niet verkopen van uw wagen.

LEZ-dagpas kopen: is het goedkoper dan een nieuwe auto voor sporadisch bezoek?

Voor wie slechts af en toe met een niet-toegelaten wagen de stad in moet, lijkt de LEZ-dagpas een flexibele en goedkope oplossing. Met een prijs van €35 per dagpas voor personenwagens in zowel Brussel, Antwerpen als Gent, kunt u de aankoop van een nieuwe wagen uitstellen. Maar schijn bedriegt. Deze optie is een typisch ‘lapmiddel’ waarvan de verborgen kosten snel oplopen. Het is van cruciaal belang om niet naar de dagprijs te kijken, maar een jaarlijkse berekening te maken.

Stel, u bezoekt de stad tien keer per jaar. Dat is een directe kost van €350. Bovendien is het aantal dagpassen beperkt: maximaal 24 per jaar in Brussel en slechts 8 tot 12 in de Vlaamse steden. Als u deze limiet overschrijdt, staat u alsnog voor een voldongen feit. Wanneer we deze jaarlijkse kosten vergelijken met structurele alternatieven, wordt het financiële plaatje plots helemaal anders. De combinatie van een Park & Ride aan de stadsrand met een jaarabonnement voor het openbaar vervoer, of het gebruik van een autodeelsysteem, kan op termijn voordeliger en zorgelozer zijn, zonder de beperkingen van het aantal toegelaten dagen.

De onderstaande tabel geeft een indicatie van de jaarlijkse kosten voor iemand die 10 keer per jaar de stadscentra bezoekt. Het toont duidelijk aan dat de dagpas enkel voor zeer sporadisch gebruik een financieel verantwoorde keuze is. Voor de regelmatige pendelaar of bezoeker is het een dure pleister op een houten been.

Roetfilter achteraf plaatsen: geeft dit recht op toegang tot de LEZ?

Een veelgehoorde vraag van eigenaars van oudere dieselwagens is of het achteraf plaatsen (retrofit) van een roetfilter een oplossing biedt om alsnog toegang te krijgen tot de lage-emissiezones. Het antwoord hierop is, zeker in de Belgische context, een ondubbelzinnige nee. De officiële euronorm van een voertuig wordt vastgelegd op het moment van de productie en kan nadien niet meer administratief gewijzigd worden.

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), die de LEZ-regelgeving in Vlaanderen coördineert, is hierover zeer duidelijk. Een technische aanpassing aan de wagen heeft geen enkele invloed op de juridische status ervan voor de LEZ. De controle gebeurt immers op basis van de nummerplaat, die gekoppeld is aan de gegevens in de databank van de DIV, waar de oorspronkelijke euronorm staat geregistreerd.

Het achteraf plaatsen van een roetfilter wijzigt de officiële euronorm op het Belgische inschrijvingsbewijs niet en geeft dus géén toegang tot de LEZ.

– Vlaamse Milieumaatschappij, VMM Beleid Luchtbeleid

Bovendien is de context rond roetfilters sinds juli 2022 drastisch veranderd met de invoering van de deeltjestellertest bij de autokeuring. Deze test meet het aantal fijnstofdeeltjes in de uitlaatgassen. Voertuigen die meer dan 1 miljoen deeltjes per kubieke centimeter uitstoten, wat wijst op een defecte of verwijderde roetfilter, krijgen onmiddellijk een rode kaart. Dit maakt niet alleen het plaatsen van een retrofit filter nutteloos voor LEZ-toegang, maar verhoogt ook de controle op de correcte werking van de bestaande filters, waardoor fraude veel moeilijker wordt.

Welke uitzonderingen bestaan er for voertuigen van personen met een handicap in de LEZ?

Hoewel de LEZ-regels streng zijn, voorziet de wetgeving in een aantal belangrijke uitzonderingen om de mobiliteit van specifieke groepen te garanderen. Een van de belangrijkste vrijstellingen geldt voor voertuigen die gebruikt worden voor het vervoer van personen met een handicap. Het is echter een misvatting te denken dat deze vrijstelling automatisch wordt toegekend. U moet uw voertuig proactief en eenmalig registreren bij elke stad met een lage-emissiezone die u wilt betreden (Antwerpen, Gent en Brussel).

Om in aanmerking te komen, moet de eigenaar van het voertuig, of een persoon die op hetzelfde adres gedomicilieerd is, beschikken over een speciale parkeerkaart voor personen met een handicap. De aanvraag gebeurt online en vereist een kopie van de parkeerkaart en het inschrijvingsbewijs van het voertuig. Belangrijk om te weten is dat de vrijstelling gekoppeld is aan een specifieke nummerplaat. Als u een nieuwe wagen koopt, moet u de registratie opnieuw doorlopen. Een andere noemenswaardige uitzondering betreft oldtimers. Voertuigen die meer dan 30 jaar oud zijn en een O-nummerplaat hebben, kunnen onder bepaalde voorwaarden een ontheffing of een beperkt aantal dagpassen tegen gereduceerd tarief aanvragen.

Het is cruciaal om deze administratieve stappen tijdig te doorlopen. Een geldige parkeerkaart alleen is niet voldoende om een boete te vermijden; de online registratie is verplicht.

Waarom keldert de waarde van uw Euro 5 diesel nu al op de tweedehandsmarkt?

De aankomende LEZ-verstrengingen hebben een onmiddellijk en pijnlijk effect dat veel dieselrijders nu al in hun portemonnee voelen: een drastische waardedaling van hun voertuig. De tweedehandsmarkt is een pure kwestie van vraag en aanbod. Door de naderende verboden in grote steden is de vraag naar Euro 5-diesels (en in mindere mate Euro 6-diesels) ingestort, terwijl het aanbod explodeert. Veel eigenaars proberen hun wagen nu nog snel te verkopen, wat de prijzen verder onder druk zet.

Onderzoek toont aan dat er sinds 2015 28% meer tweedehands dieselauto’s werden aangeboden in België, een trend die alleen maar versnelt. Deze overvloed aan aanbod, gecombineerd met een krimpende groep kopers, leidt onvermijdelijk tot een prijzencorrectie. De geografische verschillen zijn daarbij opvallend. Vooral in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, waar de LEZ-zones het strafst zijn, is de interesse in het kopen van een oudere diesel bijna volledig verdampt. De wagens worden vaak enkel nog verkocht voor export naar landen met minder strenge milieuregels, tegen aanzienlijk lagere prijzen.

Dit fenomeen van versnelde afschrijving is een belangrijke verborgen kost. Wachten met de verkoop van uw niet-conforme wagen betekent bijna gegarandeerd dat u er over een jaar nog minder voor zult krijgen. Voor veel pendelaars is dit het ware financiële kantelpunt: de restwaarde van hun auto verdampt, wat de berekening om over te stappen naar een ander voertuig of een alternatieve mobiliteitsoplossing in een heel ander daglicht stelt.

U hebt een LEZ-boete ontvangen ondanks een toegelaten auto: hoe maakt u bezwaar?

Zelfs met een correct geregistreerde of toegelaten wagen kan het gebeuren dat er een LEZ-boete in uw brievenbus valt. Dit kan te wijten zijn aan een administratieve fout, een probleem met de ANPR-camera’s die de nummerplaten scannen, of een vertraging in de verwerking van uw registratie (bijvoorbeeld voor een voertuig voor een persoon met een handicap). In dat geval is het essentieel om te weten dat u het recht heeft om bezwaar aan te tekenen. Paniek is niet nodig, maar snel handelen is de boodschap.

De boetes zijn niet min: in Brussel bedraagt een overtreding €350, terwijl Antwerpen en Gent werken met een boete van €150 voor een eerste overtreding. Als u meent dat de boete onterecht is, moet u binnen een termijn van 30 dagen een officieel bezwaar indienen. Dit proces verloopt digitaal via de website van de betreffende stad. Het is cruciaal om uw bezwaar grondig te staven met bewijsmateriaal. Zonder sluitend bewijs wordt uw bezwaar hoogstwaarschijnlijk verworpen.

Een fout is menselijk, ook in de systemen die de LEZ handhaven. Door deze procedure te volgen, kunt u uw rechten laten gelden en de betaling van een onterechte boete vermijden.

De juridische en keuringsrisico’s van het verwijderen van uw roetfilter

Sommige eigenaars, geconfronteerd met hoge vervangingskosten voor een defecte roetfilter, overwegen een drastische en illegale ‘oplossing’: de filter volledig laten verwijderen en de software van de wagen laten manipuleren. Dit is niet alleen een aanslag op het milieu en de volksgezondheid, maar het is ook een vorm van fraude die u blootstelt aan enorme juridische en financiële risico’s. De tijd dat men hiermee wegkwam, is definitief voorbij.

Sinds de invoering van de deeltjestellertest bij de Belgische autokeuring in 2022, is roetfilterfraude eenvoudig op te sporen. Een meting van meer dan 1 miljoen fijnstofdeeltjes per cm³ leidt onherroepelijk tot een rode kaart. Schattingen geven aan dat er in Vlaanderen alleen al zo’n 150.000 wagens rondrijden met een defecte of verwijderde filter. Deze voertuigen worden nu systematisch uit het verkeer gehaald. De eigenaar krijgt dan een beperkte termijn om de wagen in orde te stellen – wat neerkomt op de dure plaatsing van een nieuwe roetfilter – en opnieuw aan te bieden bij de keuring.

De ecologische impact van deze fraude is gigantisch, wat de strenge aanpak van de overheid rechtvaardigt. Onafhankelijk onderzoek heeft de schokkende realiteit blootgelegd.

Eén enkele dieselwagen waarvan de roetfilter verwijderd is, doet het milieu-effect van een vloot van meer dan 1.000 dieselwagens mét roetfilter teniet.

– VRT NWS, Onderzoek roetfilterfraude België

Naast de verplichte herstelling en de kosten van de herkeuring, riskeert u ook zware boetes bij politiecontroles op de weg. Het verwijderen van de roetfilter is een kortzichtige gok die op termijn altijd duurder uitvalt dan de wagen correct te onderhouden of te vervangen. Het is een financieel en juridisch mijnenveld dat u koste wat kost moet vermijden.

Waterstofauto’s in België: een realistisch alternatief of toekomstmuziek for particulieren?

Terwijl eigenaars van dieselwagens worstelen met de LEZ-beperkingen, rijst de vraag naar toekomstbestendige alternatieven. Naast de steeds populairder wordende elektrische wagens, wordt ook waterstof vaak genoemd als de schone brandstof van de toekomst. Maar is een waterstofauto vandaag al een realistisch alternatief voor een particulier in België? Een nuchtere blik op de feiten toont aan dat we nog een lange weg te gaan hebben.

Het grootste struikelblok is de zeer beperkte infrastructuur. Volgens recente tellingen zijn er in heel België minder dan 10 operationele waterstoftankstations, wat dagelijks gebruik voor de gemiddelde pendelaar quasi onmogelijk maakt. Daarnaast is de aankoopprijs van een waterstofauto, zoals een Toyota Mirai, aanzienlijk hoger dan die van een vergelijkbare elektrische of benzineauto. Hoewel de technologie veelbelovend is – een groter rijbereik en sneller ’tanken’ dan een batterij-elektrische wagen – maken de hoge kosten en het gebrek aan tankmogelijkheden het voorlopig een nicheproduct.

Een vergelijking van de totale eigendomskosten (Total Cost of Ownership of TCO) maakt dit duidelijk. Hoewel de jaarlijkse belastingen kunnen meevallen, zijn de aanschafprijs en de brandstofkosten per kilometer aanzienlijk hoger. Voor de pendelaar die vandaag een oplossing zoekt, is een batterij-elektrische wagen (BEV) of zelfs een recente, zuinige benzinewagen een veel realistischer en financieel haalbaarder alternatief.

Waterstof is ongetwijfeld een technologie met potentieel, vooral voor zwaar transport en lange afstanden, maar voor de particuliere pendelaar blijft het voorlopig toekomstmuziek. Een strategische keuze vandaag is gebaseerd op de realiteit van nu, niet op de beloftes van morgen.

De LEZ-verstrengingen dwingen u tot een keuze. Door de feiten, de cijfers en de verborgen risico’s te analyseren, bent u nu beter gewapend om een strategische beslissing te nemen die zowel uw mobiliteit garandeert als uw portefeuille beschermt. Evalueer uw opties en maak de overstap die voor uw situatie het meest verstandig is.