Gelijkvormigheidsattest (COC) verloren: hoe vraagt u een duplicaat aan en wat kost het?

Het is een scenario dat elke autoverkoper vreest: de deal is bijna rond, de koper staat klaar, maar dat ene cruciale document is onvindbaar. Het gelijkvormigheidsattest, of Certificate of Conformity (COC), is zoek. Paniek slaat toe, want zonder dit attest kan de wagen in België niet worden ingeschreven of gekeurd voor verkoop. De eerste reflex is vaak om de officiële dealer te bellen voor een duplicaat. Dit is inderdaad de geijkte weg, maar het is slechts het begin van wat een complex en kostbaar traject kan worden.

Dit proces gaat namelijk veel verder dan een simpele administratieve aanvraag. Het verliezen van een COC opent de deur naar een onverwacht homologatie-doolhof, vooral voor geïmporteerde voertuigen, oldtimers of wagens van een failliet merk. De ‘papieren realiteit’ is dat u kunt stuiten op fiscale valkuilen door afwijkende CO2-berekeningen, of geconfronteerd wordt met de noodzaak van een dure individuele goedkeuringsprocedure. De stress van het verloren document kan snel escaleren naar de stress van onvoorziene uitgaven en vertragingen.

Dit artikel is daarom geen standaard stappenplan. Het is een strategische gids die u voorbereidt op de verborgen complexiteit achter het aanvragen van een duplicaat-COC in België. We duiken in de cruciale details die de meeste handleidingen overslaan: van het herkennen van vervalsingen en het correct interpreteren van fiscale data tot de specifieke procedures voor uitzonderlijke gevallen. Het doel is om u niet alleen te tonen hoe u een duplicaat aanvraagt, maar om u de controle terug te geven door u te wapenen tegen de administratieve en financiële valkuilen die op de loer liggen.

In de volgende secties ontrafelen we stapsgewijs de belangrijkste uitdagingen en oplossingen. Van de details op het attest zelf tot de specifieke procedures voor import en oldtimers, u krijgt een volledig overzicht om elke situatie het hoofd te bieden.

Hoe herkent u een vervalst COC bij de aankoop van een tweedehands auto?

Bij de aankoop van een tweedehands wagen, zeker als deze geïmporteerd is, is de integriteit van het gelijkvormigheidsattest even belangrijk als de mechanische staat van het voertuig. Een vervalst COC kan leiden tot een weigering bij de technische keuring en inschrijving, met alle financiële gevolgen van dien. Fraude met autodocumenten is een reëel risico, een trend die breder wordt waargenomen in de Benelux, waar volgens een recent rapport 78% van de bedrijven geconfronteerd werd met fraudepogingen in 2024. Het is dus cruciaal om te weten waar u op moet letten.

Een authentiek COC is meer dan een simpel A4-blad; het is een beveiligd document. Fabrikanten gebruiken specifieke papiersoorten en veiligheidskenmerken om vervalsing tegen te gaan. De textuur van het papier is vaak uniek en niet vergelijkbaar met standaard kantoorpapier. Het belangrijkste kenmerk is vaak een watermerk of een speciaal patroon dat zichtbaar wordt onder UV-licht. Dit is de eerste en snelste fysieke controle die u kunt uitvoeren.

Naast de fysieke kenmerken van het papier, moet de data op het document zelf rigoureus worden geverifieerd. Het chassisnummer (VIN) op het COC moet exact overeenkomen met het nummer dat op meerdere plaatsen in het voertuig is ingeslagen. Een enkele afwijking is een grote rode vlag. Verder bevat een COC een Europees homologatienummer. Hoewel niet altijd eenvoudig voor een leek, kan dit nummer in geval van twijfel geverifieerd worden via de databanken van de FOD Mobiliteit en Vervoer. Een realistische CO2-waarde voor het specifieke model en bouwjaar is een andere indicator voor de authenticiteit van het document.

Door deze controles systematisch uit te voeren, verkleint u het risico aanzienlijk om slachtoffer te worden van fraude en verzekert u zich van een vlotte inschrijvingsprocedure.

Waar vindt u de correcte CO2-waarde en sleepgewicht op het attest voor de fiscus?

Het gelijkvormigheidsattest is niet enkel een technisch document, maar ook een cruciaal fiscaal instrument. De CO2-waarde die hierop vermeld staat, heeft een directe en aanzienlijke impact op de Belasting op Inverkeerstelling (BIV) en de jaarlijkse verkeersbelasting in België. Sinds de introductie van de WLTP-meetmethode is hier echter veel verwarring over ontstaan. Oudere wagens hebben een NEDC-waarde, recentere wagens een WLTP-waarde, en wagens uit de overgangsperiode vaak een omgerekende “NEDC 2.0”-waarde. Deze waarden kunnen sterk verschillen en leiden tot een onverwachte fiscale valkuil.

De relevante waarden vindt u op het COC onder specifieke rubrieken. De CO2-uitstoot staat doorgaans vermeld onder rubriek 49.1 (NEDC) of 49.4 (WLTP). Het maximaal sleepgewicht vindt u onder rubriek 18 (geremd) en 19 (ongeremd). Voor de fiscus is het van het grootste belang welke CO2-waarde wordt gehanteerd, aangezien de WLTP-waarde systematisch hoger ligt dan de NEDC-waarde voor dezelfde wagen. Dit resulteert in een hogere belasting.

De complexiteit van NEDC- versus WLTP-waarden en de fiscale gevolgen daarvan in België zijn aanzienlijk. Vooral bij de import van een tweedehandswagen kan dit voor onaangename verrassingen zorgen, zoals blijkt uit een recente vergelijkende analyse.

Een concreet voorbeeld illustreert het probleem: een Belgische koper importeerde een jonge tweedehands BMW uit Duitsland. Het Duitse kentekenbewijs (“Fahrzeugbrief”) vermeldde enkel de hogere NEDC 2.0-waarde. De Vlaamse belastingdienst (Vlabel) gebruikte deze waarde voor de berekening, wat resulteerde in €1.500 extra BIV. De oplossing was het aanvragen van een nieuw, volledig Europees COC bij BMW België. Dit nieuwe attest vermeldde zowel de WLTP- als de oorspronkelijke, lagere NEDC-waarde, waardoor de fiscus wettelijk verplicht was de voor de eigenaar meest gunstige (laagste) waarde te hanteren.

Dit voorbeeld benadrukt het belang van een volledig en correct COC, waarop alle relevante CO2-waarden vermeld staan, om te vermijden dat u onnodig te veel belasting betaalt.

Wat als er geen gelijkvormigheidsattest bestaat voor uw oldtimer?

Voor eigenaars van oldtimers is de problematiek van het gelijkvormigheidsattest vaak van een andere orde. Voor veel voertuigen, met name die van voor 1968 of modellen die nooit officieel in Europa zijn ingevoerd, heeft er simpelweg nooit een Europees COC bestaan. Dit betekent echter niet dat het onmogelijk is om de wagen in België in te schrijven. De Belgische wetgeving voorziet in een specifieke procedure voor voertuigen die de oldtimerstatus bereiken.

De sleutel tot de oplossing ligt in de leeftijd van het voertuig. Volgens de regelgeving van de Dienst voor Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) kan een voertuig als oldtimer worden ingeschreven en een O-plaat krijgen vanaf een minimumleeftijd van 30 jaar. Voor deze voertuigen is de vereiste van een COC soepeler. In plaats van een COC kan een “attestatie van het bouwjaar” of een “attest voor een traag voertuig” volstaan. Deze documenten worden vaak aangevraagd via de Belgische Federatie voor Oude Voertuigen (BFOV-FBVA), die als erkende autoriteit kan optreden om de historiek en kenmerken van het voertuig te valideren.

Het proces start met het verzamelen van alle beschikbare documentatie over het voertuig: buitenlandse kentekenbewijzen, aankoopfacturen, of zelfs oude foto’s. Met dit dossier kan de BFOV een attest opstellen dat het bouwjaar en de technische specificaties bevestigt. Dit attest wordt vervolgens door de DIV aanvaard als alternatief voor het ontbrekende COC bij de aanvraag voor een inschrijving onder een O-plaat. Het is wel belangrijk te beseffen dat een O-plaat beperkingen met zich meebrengt: de wagen mag niet gebruikt worden voor woon-werkverkeer of commerciële doeleinden. Voor dagelijks gebruik is een volledige homologatieprocedure alsnog noodzakelijk.

Deze alternatieve route biedt dus een pragmatische oplossing voor een veelvoorkomend probleem in de oldtimerwereld, maar vereist een correcte dossieropbouw en kennis van de specifieke voorwaarden.

Is een digitaal gelijkvormigheidsattest geldig bij de fysieke keuring?

In een tijdperk van toenemende digitalisering is het een logische vraag: volstaat een digitale kopie van het gelijkvormigheidsattest? Het antwoord hierop is, zeker in de context van de Belgische autokeuring, een ondubbelzinnig nee. De ‘papieren realiteit’ blijft hier onverbiddelijk. Hoewel het maken van een hoogwaardige scan of foto van uw COC een uitstekende back-up is voor uw eigen administratie, is het geen rechtsgeldig document bij officiële instanties zoals de technische keuring of de DIV.

De regelgeving is hierover zeer expliciet. GOCA Vlaanderen, de overkoepelende organisatie van keuringscentra, bevestigt dit standpunt in haar officiële richtlijnen. Bij de eerste keuring van een voertuig en, nog belangrijker voor de verkoper, bij de ‘keuring voor verkoop’ moet het originele, papieren attest fysiek worden voorgelegd. Een print van een PDF of een afbeelding op een smartphone wordt niet aanvaard. Dit benadrukt de status van het COC als een waardevol, beveiligd document dat fysiek bij het voertuig hoort.

Het originele, papieren attest is nog steeds vereist bij de eerste keuring en de keuring voor verkoop. Een digitale kopie volstaat niet.

– GOCA Vlaanderen, Officiële richtlijnen technische keuring 2024

Het verlies van het origineel kan dus niet worden opgevangen met een digitale versie. Dit maakt het preventief veiligstellen van het document des te belangrijker. Een doordachte bewaarstrategie is geen overbodige luxe. Het origineel hoort thuis in een brandveilige kluis of documentenmap, niet permanent in het handschoenenkastje waar het risico op verlies, diefstal of beschadiging veel groter is. Een eenvoudige fotokopie kan wel in de wagen bewaard worden voor informatieve doeleinden.

De boodschap is duidelijk: beschouw uw papieren COC met dezelfde zorg als de eigendomspapieren van uw huis. Het is de sleutel tot een zorgeloze verkoop of herinschrijving.

Wat is de procedure als de fabrikant failliet is en geen attesten meer levert?

Het meest complexe scenario is wanneer u een duplicaat-COC nodig heeft voor een wagen van een merk dat niet meer bestaat. Denk aan Saab, Rover of MG in zijn oorspronkelijke vorm. Wanneer de fabrikant failliet is, is er geen officieel kanaal meer om een duplicaat aan te vragen. Dit creëert een schijnbaar onoplosbaar probleem, maar de Belgische wetgeving voorziet in een laatste, zij het ingrijpende, uitweg: de procedure van individuele goedkeuring.

Deze procedure, ook wel ‘homologatie als alleenstaand geval’ genoemd, houdt in dat het voertuig volledig opnieuw wordt gekeurd en gecertificeerd door een erkend technisch centrum in België (zoals AIBV). Het voertuig wordt behandeld alsof het voor de eerste keer in Europa wordt geïntroduceerd. Alle technische aspecten, van verlichting en remmen tot emissies en veiligheidsgordels, worden getoetst aan de normen die golden in het bouwjaar van de wagen. Dit is een tijdrovend en vooral kostbaar proces. De kosten van €2.750 exclusief BTW zijn een realistische schatting voor recentere voertuigen.

Na een succesvolle procedure ontvangt u geen Europees COC, maar een Belgisch Proces-Verbaal van Goedkeuring (PVG). Dit nationale document heeft dezelfde juridische waarde als een COC voor inschrijving bij de DIV, maar is enkel geldig op Belgisch grondgebied. Dit kan een nadeel zijn bij een eventuele latere export van de wagen.

Hoewel de individuele goedkeuring een dure en omslachtige laatste reddingsboei is, biedt het een definitieve oplossing voor wie met de rug tegen de muur staat.

Wat te doen als uw geïmporteerde auto geen Europees gelijkvormigheidsattest heeft?

Bij het importeren van een voertuig van buiten de Europese Unie (bv. uit de VS, Japan of het Verenigd Koninkrijk na de Brexit) is de afwezigheid van een Europees gelijkvormigheidsattest de standaardregel, geen uitzondering. Deze voertuigen zijn gebouwd voor een andere markt en voldoen niet automatisch aan de Europese homologatienormen. Het inschrijven van een dergelijke wagen in België vereist een specifiek stappenplan dat begint bij de douane en eindigt met een nationale goedkeuring.

De eerste stap is de douane-inklaring. Bij aankomst in België (of een andere EU-lidstaat) moet het voertuig worden aangegeven. U ontvangt dan een E705-vignet, het bewijs dat de BTW en invoerrechten zijn voldaan. Dit vignet is absoluut noodzakelijk voor de latere inschrijving. Met het E705-vignet en de buitenlandse voertuigdocumenten kunt u vervolgens de procedure voor individuele goedkeuring starten. Zoals eerder besproken, houdt dit een grondige technische keuring in bij een erkend centrum. De technici zullen nagaan of het voertuig aangepast moet worden aan de Europese normen. Vaak gaat het om de kleur van de richtingaanwijzers (oranje in Europa), de lichtbundel van de koplampen of de emissiewaarden.

Het is een mythe dat een niet-EU import onmogelijk is, maar het is een administratief en technisch veeleisend traject. Het proces verloopt in een strikte, sequentiële volgorde:

1. Stap 1: Douane-inklaring: Vraag het E705-vignet online aan via de applicatie van de FOD Financiën na betaling van BTW (21%) en invoerrechten (doorgaans 10%).
2. Stap 2: Aanvraag individuele goedkeuring: Contacteer een erkend technisch centrum (zoals AIBV) om een dossier voor ‘homologatie als alleenstaand geval’ op te starten.
3. Stap 3: Fysieke tests en eventuele aanpassingen: De wagen ondergaat een reeks tests. Indien nodig moeten onderdelen (bv. verlichting) vervangen worden door EU-conforme varianten.
4. Stap 4: Ontvangst PVG: Na goedkeuring van alle tests ontvangt u het Belgische Proces-Verbaal van Goedkeuring (PVG).
5. Stap 5: Inschrijving bij de DIV: Met het PVG (dat fungeert als nationaal COC), het E705-vignet en uw verzekeringsbewijs kunt u de wagen inschrijven.

Hoewel dit pad meer inspanning en kosten vergt dan de import van een EU-voertuig, maakt het de droom om met een unieke, niet-Europese wagen te rijden administratief haalbaar in België.

De fout in de CO2-berekening die de import van een Duitse auto onbetaalbaar maakt

De Duitse automarkt is populair bij Belgische kopers, maar herbergt een specifieke fiscale valkuil die een goede deal snel kan omvormen tot een financiële tegenvaller. Het probleem situeert zich opnieuw in de complexe overgang van de NEDC- naar de WLTP-meetmethode voor CO2-uitstoot. Duitse kentekenbewijzen (“Fahrzeugbrief”) uit de overgangsperiode (ca. 2018-2020) vermelden vaak enkel de “NEDC 2.0”-waarde, een theoretische omrekening die hoger ligt dan de originele NEDC-waarde.

Wanneer een Belgische koper een dergelijke wagen importeert, presenteert hij zich bij de DIV en de belastingdiensten met dit Duitse document. Zonder een volledig Europees COC waarop alle waarden staan, zal de Belgische administratie zich baseren op de enige beschikbare waarde: de hogere NEDC 2.0. Dit heeft directe gevolgen. Een hogere CO2-waarde leidt tot een hogere BIV in alle drie de gewesten en een hoger Voordeel van Alle Aard (VAA) voor bedrijfswagens. Het verschil kan aanzienlijk zijn; experts becijferden dat een afwijking van 30g/km CO2 kan resulteren in een €60 per maand verschil in VAA.

Een praktijkvoorbeeld maakt dit pijnlijk duidelijk. Een Vlaamse importeur kocht een Audi A4 in Duitsland met een Fahrzeugbrief dat enkel een NEDC 2.0-waarde van 145 g/km vermeldde. De veel gunstigere, originele WLTP-waarde van 138 g/km ontbrak. De Vlaamse Belastingdienst berekende de BIV op basis van de 145 g/km, wat resulteerde in een extra belastingaanslag van €850. Dit was volledig vermijdbaar geweest. De oplossing, net als in andere gevallen, is proactief handelen. Nog voor de inschrijving moet de koper een volledig duplicaat van het Europees COC aanvragen bij de Belgische importeur van het merk. Dit attest vermeldt wél alle officiële CO2-waarden, waardoor de fiscus verplicht is de laagste (en dus fiscaal voordeligste) waarde te gebruiken.

De les is helder: vertrouw nooit blindelings op de gegevens van een buitenlands kentekenbewijs alleen. Het Europese COC is en blijft het leidende document, zeker wanneer er fiscale belangen op het spel staan.

Hoe een geïmporteerde auto uit het buitenland inschrijven zonder administratieve nachtmerrie?

Een auto importeren, of het nu uit een buurland of van een ander continent is, kan aanvoelen als een administratieve nachtmerrie. De sleutel tot een vlot en stressvrij proces is echter geen geheim: het is een perfect voorbereid en volledig dossier. Elke ontbrekende handtekening, elk verkeerd document kan leiden tot weken vertraging bij de douane, de keuring of de DIV. Het is een proces waarbij de volgorde en volledigheid van de documenten heilig zijn.

De ruggengraat van uw importdossier is de combinatie van eigendomsbewijzen en conformiteitsdocumenten. U heeft absoluut het volledige, originele buitenlandse kentekenbewijs nodig. Voor wagens uit Nederland of Duitsland betekent dit beide delen (Deel I en Deel II / Teil I und Teil II). Daarnaast is de originele aankoopfactuur onmisbaar, waarop duidelijk vermeld staat dat de BTW is voldaan, of dat de BTW-regeling van toepassing is (bij marge-auto’s). Het Europees COC is het derde cruciale document. Als dit ontbreekt, zoals we hebben gezien, moet u de procedure voor een duplicaat of een individuele goedkeuring opstarten vóór u verder kunt.

Zodra deze basisdocumenten verzameld zijn, begint het Belgische luik van de procedure. Eerst moet de wagen worden ingeklaard bij de douane via de online E705-applicatie. Vervolgens moet u een afspraak maken voor een technische keuring. Pas na een succesvolle keuring en met alle voorgaande documenten in de hand, kunt u de finale stap zetten: de aanvraag tot inschrijving bij de DIV via uw verzekeraar. Een complete checklist is hierbij uw beste bondgenoot:

• Volledig buitenlands kentekenbewijs (alle delen)
• Origineel Europees gelijkvormigheidsattest (COC) of Belgisch PVG
• Gedetailleerde aankoopfactuur met BTW-vermelding
• E705 douanevignet (digitaal aangevraagd en gekoppeld aan het chassisnummer)
• Geldig Belgisch keuringsbewijs (na de ‘invoervisie’)
• Verzekeringsattest van uw Belgische verzekeraar

Door deze checklist nauwgezet te volgen en geen enkele stap over te slaan, transformeert u wat een nachtmerrie kan zijn in een voorspelbaar en beheersbaar administratief proces. Een goede voorbereiding is geen half werk; het is de volledige garantie op succes.